Ay yüzeyine ilk ayak basan kişi Neil Armstrong'du. Onu dakikalar sonra Buzz Aldrin izledi. Komuta modülünde Ay çevresinde bekleyen üçüncü astronot Michael Collins ise dönüş yolculuğunun kritik parçasıydı. Apollo 11 bir “tek kahraman” anlatısı değil; birbirine bağlı üç mürettebat üyesinin ve yerdeki büyük bir ekibin göreviydi.
Üç astronot, tek görev
Neil Armstrong görev komutanıydı; Ay'a inen Eagle modülünü Buzz Aldrin ile birlikte kullandı. Michael Collins, Columbia adlı komuta modülünde Ay yörüngesinde kaldı. Armstrong ile Aldrin yüzeydeyken Collins'in aracı doğru yörüngede tutması, sonra da Eagle'ı yeniden kenetlenme için karşılaması gerekiyordu. Birlikte çalışmaları, Ay'daki ekibin Dünya'ya geri dönebilmesini sağladı.
Armstrong, 1930'da Ohio'da doğmuş bir deniz havacısı ve test pilotuydu. Gemini 8 görevi sırasında uzayda ilk başarılı kenetlenmeyi gerçekleştiren ekibi yönetti. Apollo 11'deki sakin kararları ve pilotluk deneyimi, iniş sırasında bilgisayar uyarıları ve yakıtın azalmasıyla karşılaşıldığında özellikle önemliydi.
Dünya'dan Ay'a
Saturn V roketi 16 Temmuz 1969'da Florida'dan havalandı. Üçüncü kademenin sağladığı itkiyle Apollo uzay aracı Ay'a doğru yola çıktı. Dört günlük yolculuğun ardından komuta ve hizmet modülü Ay yörüngesine girdi. 20 Temmuz'da Armstrong ve Aldrin, Eagle adlı Ay modülüne geçerek Columbia'dan ayrıldı.
Eagle'ın inişinin son bölümünde otomatik yönlendirme sistemi sıkışık bir alana doğru ilerliyordu. Armstrong aracı kayalıkların ötesindeki daha uygun bir düzlüğe yönlendirdi. Yakıt göstergesinde yalnızca saniyeler kalmışken modül Ay yüzeyine indi. Görev kontrol merkezine bildirilen “The Eagle has landed” mesajı, yaklaşık 400 bin kilometre uzaktaki Dünya'da nefesleri rahatlattı.
Ay yüzeyinde iki buçuk saat
Ay yüzeyine ilk adım 21 Temmuz 1969 UTC'de, 20 Temmuz ABD doğu saatine göre 22:56'da atıldı. Armstrong'un ardından Aldrin de modülden çıktı. Astronotlar yüzeyde fotoğraf çekti, bilimsel araçlar kurdu ve Dünya'ya taşımak üzere kaya ve toprak örnekleri topladı. Ay dışı etkinlikleri yaklaşık iki buçuk saat sürdü.
“That's one small step for [a] man, one giant leap for mankind.” Neil Armstrong'un Ay yüzeyine ilk adımı sırasında söylediği söz. Kaynak: NASA Apollo 11 görev arşivi.
Ekip yaklaşık 21,5 kilogram Ay örneğiyle Dünya'ya döndü. Kurulan sismometre ve lazer yansıtıcı gibi deneyler, astronotlar ayrıldıktan sonra da bilimsel ölçümlere katkı verdi. Ay'daki ayak izleri ise hava ve sıvı suyun yokluğu nedeniyle uzun süre bozulmadan kalabilecek bir yüzeye bırakıldı.
Dönüş ve miras
Ay modülü yeniden yörüngeye yükselip Columbia'yla kenetlendiğinde üç astronot da dönüş için aynı araçtaydı. Apollo 11, 24 Temmuz 1969'da Pasifik Okyanusu'na indi. Görev, Ay'a insan göndermeyi başardı; ama getirilen örnekler ve bilim deneyleri, Ay'ın oluşumu ve Güneş Sistemi'nin erken tarihi hakkında onlarca yıl süren araştırmalara da temel oluşturdu.
Neil Armstrong, 25 Ağustos 2012'de hayatını kaybetti. Ay'a ilk basan insan olarak tanınsa da kendi sözleriyle, bu başarı tek bir kişinin değil, çalışmayı mümkün kılan binlerce insanın eseriydi.
Saturn V, Apollo 11'i Ay'a doğru fırlattı.
Eagle, Ay yüzeyine iniş yaptı.
Armstrong, Ay'a ilk adımını attı (UTC).
Komuta modülü Pasifik'e indi.
Kaynaklar ve görsel bilgisi
- NASA: Apollo 11 görev özeti
- NASA History: Apollo 11
- Smithsonian Ulusal Hava ve Uzay Müzesi: Apollo 11 komuta modülü Columbia
- Ay yüzeyi fotoğrafı: NASA, AS11-40-5903. Görsel boyutlandırılmıştır.